04/05/2021 là ngày đầu tiên tôi đi làm ở Papaya. Gặp gỡ trao đổi chục bận với Hùng Co-founder mới chịu nhận nhau. Hùng kêu là sáng thứ ba anh gặp gỡ dàn quản lý của công ty để làm quen trước khi vào công ty. Có chị Trâm Hoàng là COO, anh Khải là head of product, chị Hương là head of claim, Trâm là sale. Có 1 lịch được book 1 tiếng với 1 người tên là Thùy Hương ở Starbucks Gold View. Sáng tôi lại được thông tin là gặp ở Phúc Long Gold View. Lòng chút bối rối với nhiều thông tin trái ngược, trong cảm xúc tràn trề năng lượng lần thứ ba được tham gia startup: không sao, tôi thích trà Mỹ và trà Đại Việt như nhau.

Uống Phúc Long xong, tôi lại phải chạy qua làm ly Hot Greentea Latte Venti quen thuộc bên Starbucks! Vẫn còn 1 người đợi bên này mà có vẻ là chị head of claim. Chắc chắn rồi, công ty làm về giải quyết bồi thường thì người xây dựng công nghệ cần có mối quan hệ mật thiết với trường phòng bồi thường. (Tôi nói dóc đó, bây giờ mới biết điều này chứ ngày đó biết bồi thường là khỉ gì).

Chị có máy tóc dài muối tiêu, khuôn mặt thật phúc hậu trong bộ trang phục vãi với áo khoác ngoài nhớ không lầm là màu nâu, tay mang bên mình một cuốn sổ mà tôi không rõ là có gì cho tôi xem. Chị hỏi thăm làm quen, bắt đầu câu chuyện về tiểu sử của bản thân tôi. Bữa giờ kể với thằng kia hết cả cuộc đời mình, kể lại bằng cách khác cho thú vị. Bỗng mạch tâm sự dẫn dắt đến những người bạn, những người bạn tôi mới quen mấy năm nay nhờ thú chơi cá cảnh, những người bạn quen từ lớp chồi nay vẫn gọi nhau một tiếng thân thương. Tôi nhiều bạn lắm, khắp năm châu bốn bể, toàn bạn bè thương tôi như thể thương thân. Tôi tự hào khoe về cách tôi bạn. Tôi là người gặp ai cũng muốn làm quen, là người mà nếu ai muốn làm quen thì mừng rỡ chào đón. Có lẽ do tuổi nhỏ hay ở nhà một mình, động lực thoát cô đơn giúp mình vui vẻ với mọi người. Tôi bạn ai cũng muốn cho tất cả những gì mình có, và tìm thêm những gì bạn thích để cho. Có thể chỉ là cành hoa, một ngọn cỏ đá gà, hay một trang giấy trắng làm bài kiểm tra. Hoặc nữa trái lê chín ngọt, một ly nước mía, một bịch ya ua, nữa cây đèn cầy chơi trung thu, vài ba viên pháo nhặt được mùa Tết...Ba má nghèo không có gì, lụm ngoài đường viên đá, cũng có thể cho nhau cầm chơi lướt mặt nước. Ba má thoát nghèo, mua hết tụi bây mỗi thằng một cây kem.

Cho không sợ mất, tôi khoe tiếp. Sợ mất không cho lại bị mất. Sao tránh được mất. Tới năm lớp 9, có 2 đứa bạn cùng lớp tên là Trần Quốc Việt và Nguyễn Hồng Phươc hay đến nhà vừa học vừa chơi, túi nó ăn cắp của má tôi nhiều triệu tiền, đủ để mua nhà cửa và gửi tiết kiệm. Không muốn tính sổ, chỉ muốn ghi nhớ đó là năm 1998-1999. Lỗi cũng là do tôi dẫn bạn xấu về nhà, lỗi lớn nhất là do tôi tìm được chìa khóa mở tủ tiền của má lấy tiền đi chơi điện tử. Lỗi không phải là do ba tôi bảo anh tôi kêu thợ chìa khóa đến nhà mở tủ làm chìa. Chỉ là lỗi của mình tôi. Má bắt tận tay một ngày tôi mở tủ, bả sụp đổ muốn tự tử luôn. Tôi khóc cùng má, bảo con không dám vậy nữa, má tha cho con đi nha má. Rồi quăng cái chìa khóa tội lỗi vào bồn cầu. Lúc sau bạn thanh mai trúc mã của tôi là Ngọc mới kể là Việt cầm tiền về đưa bạn giữ dùm, vì quá nhiều - gia đình không giữ hết nổi. Tôi buồn quá, bạn trai của Ngọc mới tức rồi nói: mày chỉ cần nói một tiếng tao chém nó cho nó tởn. Tôi nói thôi, kệ nó đi Út ơi. Tao chỉ cần cả đời không trách nó, cả cấp ba không nhìn mặt nó là nhiều hơn bao nhiêu nhát dao.

Tôi quay sang kể chị Hương, sau đó em rất nhiều suy nghĩ. Không biết nên cho hay nên giữ. Em không có muốn giữ lại cho mình. Nhưng mà không dám cho ai vô nhà nữa. Mà cho thì cho ai bây giờ? Em quyết định là cho tiếp chị ơi. Nhỡ em nghĩ người ta xấu, em không cho người ta, cuối cùng người ta không xấu thì em thấy có lỗi lắm. Như câu chuyện về nạn ăn xin ở Sài Gòn, hay giàn cảnh cứ trời mua là đi đường Pastuer sẽ thấy em bé cầm bọc vé số khóc bù lu bù loa. Thì cũng có người này làm nghề ăn xin kiếm sống, còn người kia thì kiếm sống nhờ nghề ăn xin mà. Thì nghĩ thử nếu thu nhập đó là để trả cho ông bà nào đứng sau, thì thu 10 đồng cho mấy ổng bả tụi nó cũng được 1 đồng để ăn cơm. Tụi nó mà không kiếm được đồng nào cho ổng bả, cơm thiêu chan nước lã có khi còn không có để ăn. Cho hết đi, biết khi nào nhận được gì. Cho một ít mới có đứa bạn kể cho nghe thằng kia ăn cắp tiền của nhà ông xây nhà mua đất. Hay chí ít là giờ còn gặp nhau uống ly Cafe ngồi tới 12h khuya không muốn về. Chủ đích trong hành động cho của em còn là phải cho thật nhiều để người ta khi nghĩ đến việc làm điều gì xấu với em cũng tự nghĩ là không đáng: nó tốt vậy không lẽ mình hại nó.

Interesting. Chị nói. Vừa ghi ghi chép chép. "Hôm nay chị mới thấy một góc nhìn này về bạn và cho". Tò mò không biết tên tôi đứng cạnh tính từ nào trong quyển sổ sọc màu vàng gián của chị, mãi mê kể tiếp mấy con cá đẻ chỉ để cho mấy năm nay. Cho nhiều tới nghiện chăm cá bột, đẻ được cá hiếm thành thạo lúc nào không hay.

Ánh sáng phát ra từ mắt chị, tôi nhớ mãi. Trong lòng cảm thấy rất vui vì sắp được làm việc cùng chị. Nào ngờ chờ chị hoài mỗi ngày không thấy ở văn phòng, hỏi thằng kia mới biết chị là ai. Trời thần thiên địa! Sao mày không nói anh biết trước! Vậy là bữa đó anh chém gió thành bão trước mặt cựu COO của FWD à! thật là cả gan, ngạo mạn, không biết trời đất!

Nhớ lại còn sợ nỗi ngông cuồng của thằng Lộc.

Rồi sao này mới biết chị không phải COO, mà là CTOO. Một người thật sự giỏi. Nghe cái title tôi thật sự ngưỡng mộ. Một chữ trong đó tôi còn chưa bao giờ được, nói chi cả bốn. Nghĩ CTOO là exceptional, trách nhiệm đôi này mấy ai gánh nổi tròn vai. Rồi anh lên thay thế chị Hương cũng CTOO, nghĩ thêm một người exceptional, mãi cho đến khi gặp một anh mà giờ đang cung cấp dịch vụ cho ảnh cũng là chuyên gia CTOO thì mới biết đây là cái norm của ngành. Thì mới phân tích được cách giao trách nhiệm đôi này là rất hợp lý cho tổ chức. Tôi chỉ hiểu được mấy cái title và trách nhiệm này sau khi làm CTOO được hơn 1 năm.

Sáng sớm đi làm gặp chị như thánh nhân. Gặp một lần chưa được hội ngộ, mãi mong ngày diện kiến được chị lần hai trong đời. Sau này chỉ có cơ hội học từ chị nhờ những lời trích lại của thằng kia. Nghe nó kể những lời chị dạy, hút một hơi thuốc nhìn lên trời ngẫm nghĩ. Con gặp bụt được một lần thật diễm phúc.

————————————
Bức thư gửi thầy, muốn gửi vào ngày 4/5/2026. Bỗng hôm qua kể cho thầy khác nghe một phần của câu chuyện này, thấy trong lòng bình an thêm bội phần, thấy muốn gửi ngay, nhân dịp Tết về ghé thăm ông bà cha mẹ.

My first day at Papaya

To meet a Buddha once in a lifetime is a true blessing.

Conjured Translation Translated from Vietnamese by Claude. Original thoughts are entirely the author's.
Đọc Bản Gốc →

May 4th, 2021 was my first day at Papaya. I'd already met and talked with Hùng the co-founder about a dozen times before we finally committed to each other. Hùng said that Tuesday morning he'd line me up to meet the company's management team to get acquainted before I actually started. There was Trâm Hoàng the COO, Khải the head of product, Hương the head of claim, and Trâm the head of sales. One meeting was booked for an hour with someone named Thùy Hương at Starbucks Gold View. That morning I was told the meeting had moved to Phúc Long at Gold View instead. My head was a bit tangled with all the contradictory info — but in the flood of energy that comes with joining a startup for the third time in my life, I didn't mind: I love American tea and Đại Việt tea equally.

After finishing my drink at Phúc Long, I still had to run over to Starbucks for my usual Venti Hot Green Tea Latte! There was still one more person waiting over here who turned out to be the head of claim. Of course — at a company that handles insurance claims, whoever builds the technology needs to be tight with the head of claim. (I'm kidding — I only know this now. Back then, what the hell did I know about claims?)

She had long salt-and-pepper hair, a genuinely kind face, flowing clothes, and an overcoat that was — if I remember right — brown. In her hand she was carrying a notebook; I couldn't tell what she planned to show me. She made small talk to break the ice and started asking about my life story. I'd just told the other guy my entire life — I figured I'd tell it again in a different, more interesting way. Suddenly the thread of the conversation led me to friends — the friends I'd only known for a few years thanks to my fishkeeping hobby, and the friends I'd known since nursery school and still called each other by the same affectionate names. I have lots of friends, from every corner of the globe, all of them loving me as they love themselves. I was proud to show off my way of friending. I'm the kind of person who wants to make friends with everyone I meet, and the kind of person who joyously welcomes anyone who wants to befriend me. Maybe because I spent so much time alone at home as a child, the drive to escape loneliness is what makes me cheerful with everyone. I want to give my friends everything I have, and then hunt down more of what they might like, just to give that too. It might only be a flower, a blade of cockfighting grass, or a blank sheet of paper for a pop quiz. Or half a ripe sweet pear, a glass of sugarcane juice, a bag of yogurt, half a candle for the Mid-Autumn lantern night, a few firecrackers scavenged during Tết... When my parents were poor and had nothing, we'd pick up a stone from the street and pass it back and forth to skip across the water. When my parents climbed out of poverty, they'd buy you all an ice cream each.

I'm not afraid of losing when I give, I went on. The ones afraid to lose never give, and they still lose. How can you avoid losing? In ninth grade, two classmates of mine named Trần Quốc Việt and Nguyễn Hồng Phước used to come to my house to study and hang out, and the two of them stole millions of đồng from my mother — enough to buy a house and stash away in savings. I don't want to settle any scores; I just want to mark it as 1998-1999. It was my fault for bringing bad friends home, and it was my biggest fault for finding the key to my mother's cash drawer and using it to play arcade games. It wasn't my father's fault for telling my older brother to call the locksmith to the house to open the drawer and make a key. It was only my fault. My mother caught me red-handed one day opening the drawer, and she collapsed and wanted to kill herself. I cried with my mother, told her I'd never dare again, begged her to forgive me. Then I threw the guilty key into the toilet. A bit later, Ngọc — my childhood sweetheart — told me Việt had brought the money to her and asked her to hold it for him, because it was too much for his family to hold. I was heartbroken. Ngọc's boyfriend got furious and said: just say the word and I'll slash him till he learns. I said, no, let it go, Út. All I need is to never blame him for the rest of my life, and never look at his face for the rest of high school — that's worth more than any knife.

Then I turned back to Ms. Hương and said: afterwards, I thought about it a lot. I didn't know whether I should give or keep. I didn't want to keep things for myself. But I didn't dare let anyone else into the house. And if I were going to give, who would I give to now? I decided I'd keep on giving, Ms. Hương. What if I think someone is bad, so I don't give to them, but in the end they turn out not to be bad — I'd feel terrible. Like the story of beggars in Saigon, or the rain-day street-corner act where on Pasteur Street you always see a little kid holding a bundle of lottery tickets wailing their head off. Some people make a living begging, and others make a living off begging. If you think about it — if that income is going back to whoever's pulling the strings, then for every ten đồng collected, the kids might get one đồng to buy a bowl of rice. If they don't bring back any money at all, the stale rice and plain water they've been eating might not even be on the table. Just give, you don't know when you'll get anything back. I gave a little and one of my friends told me that guy stole money from a man's house to build a home and buy land. Or, at the very least, now I still get to sit with friends over coffee until midnight, not wanting to go home. Another reason I give, deliberately, is to give so much that when anyone even thinks about doing me harm, they stop themselves: he's so kind, how could I hurt him?

Interesting, she said, scribbling in her notebook. "Today is the first time I'm seeing this perspective on friends and giving." I was curious what adjective would end up next to my name in her yellowish notebook, and kept happily rambling on about the fish I'd been breeding over the past few years just to give away. Give so much it becomes an addiction to raising fry, and before you know it you're quietly breeding rare species like a pro.

The light that came out of her eyes — I'll remember it forever. In my heart I felt so glad I'd soon be working alongside her. Little did I know I'd wait for her every day at the office and she'd never appear. When I asked the other guy, only then did I find out who she was. Heaven and earth! Why didn't you tell me beforehand! So that day I'd been spinning wild tales in front of the former COO of FWD! How brazen, how arrogant, how oblivious to the sky and the earth!

Even now, looking back, I'm scared by how wild Lộc used to be.

Later I found out she wasn't COO — she was CTOO. A truly brilliant person. Hearing that title alone, I was in awe. A single letter of it was something I'd never held, let alone all four. I figured CTOO was exceptional — a double responsibility few could actually carry. Then the man who replaced her, also a CTOO, another exceptional person. Not until I met someone who now provides services to him — also a CTOO specialist — did I realize this was just the norm in the industry. Only then could I analyze why splitting responsibilities this way was so sensible for an organization. I only understood these titles and their responsibilities after I'd been a CTOO myself for over a year.

So on that early morning on my way to work I met her like meeting a saint. Met her once, never reunited; I've been waiting for the day I'd get a second audience in my lifetime. Afterwards, the only way I could learn from her was through the other guy's secondhand quotes. Listening to him recount the things she'd taught, I'd take a drag on a cigarette, look up at the sky, and think. To meet a Buddha once in a lifetime is a true blessing.

————————————
This is a letter for my teacher, meant to be sent on May 4th, 2026. Yesterday I told part of this story to another teacher of mine, and my heart became so much more at peace, I wanted to send it right away — Tết is here, the time to come home and visit grandparents and parents.

Illuminate this memory

Owl Post

Receive new memories by owl. No spam, no dark magic.

No comments yet

Owl post is moderated and may take a moment to arrive.

Phù phép bởi CC