Viết về gốc của em

Viết về gốc của em, một ít.

Cái năm em sinh ra là theo lời kể và trí tưởng tượng của em thì nó là một năm cùng cực của mọi miền tổ quốc Việt Nam. Năm 1984. Ba em 32 tuổi, má em 27 tuổi, chị hai em 8 tuổi, anh ba em 5 tuổi. Cái nghèo là cái khổ. Ba em kể ổng với má em vỡ kế hoạch đứa thứ ba. Ổng bả quyết định uống thuốc để không khổ thêm, uống tới mấy lần. Chắc hơn chục lần, em phóng đại. Rồi một hôm ổng mơ thấy ổng đi lên trời dạo chơi gặp mấy ông tiên, mấy ổng hỏi có đứa nhỏ nào cứ đi theo con vậy. Ba em còn không biết là con ai sao trả lời được mấy ông tiên. Mấy ông tiên độ là con mày chứ ai. Vậy là thức dậy ba tôi nói má tôi thằng này là Lộc trời cho, thôi chọn nó là con mình đi em.

Nên gọi là Hữu Lộc. Cám ơn ông tiên.

Em sinh ra em có biết khổ là gì, em chưa đủ lớn để biết. Cái hoàn cảnh của em cũng giống như hoàn cảnh của bất kỳ đứa nào được sinh ra đời chứ, cùng một suy nghĩ: đẻ ra trong nhà nào thì nhà đó là của mình và chỉ có nhiêu đó. Nghèo hay khó chỉ xuất hiện khi so với nhà bên cạnh. Nhà em không có nhà bên cạnh. Cạnh như cạnh vách luôn ấy, không có. Ba mặt của nhà em là đường mương (là cái đường của con mương nên miền Tây gọi luôn là đường mương, thường chỉ về chỗ để chảy nước thả ra sông rạch hay với chỗ em ở thì là chỗ để thảy nước), bãi rác, ao tù. Địa thế là một bán đảo, mém tí nữa là đảo nhưng do trước cửa là một con đường đất một mét rộng chia 1 cái ao khác để người ta đi qua. Bán đảo này bà ngoại xin ở nhờ đất của má hai, xây một căn nhà lá tạm bợ cho má em ở. Đoạn em có mặt thì căn nhà mát mẻ mùa nắng, ít dột mùa mưa nhưng tối ngủ lạnh quá do bốn bề có vách cũng như không. Nhỏ em chơi năm mười, em trốn trong bụi tre còn khó tìm hơn chui vô nhà. Có mấy mảng gắn trên vách em dành cả mấy năm mẫu giáo tìm hiểu hoài không hiểu trước khi nằm trên vách nó giúp ích gì cho cuộc đời. Nghiên cứu miệt mài mới biết là do ba em làm thợ sắt, thay cái cửa kéo cho người ta xong lấy mấy tấm cũ về bắt lên vách che đỡ. Em nói thật chứ may là thời đó điện đèn không nhiều chứ đêm hôm chị nào nhìn qua vách này thấy em thay đồ thì thấy hết hàng họ.

Cái vách còn lại ở trước nhà thì nghĩ hoài cũng không hiểu sao nó làm bằng tấm đan rỗ. Em ngủ trưa chỗ này cứ người đi qua anh chị đi lại hỏi “ngủ trưa hả Lục?” sao em ngủ?. Mấy vách khác thì che chi? Có ai đứng trên ao đâu mà lo. Bởi vậy cả tuổi thơ tối ngày nghĩ tới “ai” hoài thành thử sợ ma hơn sợ “ai”.

Cái sự khá lên mà em cảm nhận được rõ ràng nhất là quá trình căn nhà em ngày càng ít lựa chọn để cho người ngoài đường chào khi mình đang ngủ, số thao chén tô dĩa phải vận dụng để hứng nước khi trời mưa nữa đêm. Cái ấm lên của từng giấc ngủ.

Chuyện này không làm em thấy nhà em nghèo. Em chỉ thấy nhà em nghèo khi em qua nhà hàng xóm gia đình người Bắc chơi, xem ti vi bị chửi vì ngồi trên ghế, bắt ngồi dưới đất. Đất là đất đất á chứ không phải đít-trên-gạch đất. Hay chơi đồ chơi với con của họ, họ sợ em ăn cắp lấy về nhà làm của. Rốt cuộc em đi xuống sông đào sình tự bày trò chơi, vui hơn triệu lần.

Khi nhà em thoát nghèo, có ti vi, mỗi tối cứ tới 5 giờ 30 là em sắp xếp lau dọn bàn ghế cộng ca nước để sẵn chờ các bạn nhỏ qua xem chương trình những bông hoa nhỏ. Xem hết đài này đến đài kia, như một người dẫn chương trình truyền hình lên lịch chuẩn chỉnh. Tìm luôn đến đài Trà Vinh coi luôn phim hoạt hình phát bằng tiếng Khơ Me cho đến 19h đài nào cũng tiếp sóng thời sự thì mới thôi.

Em sống bên cạnh những con người ích kỷ, em muốn cho hết những gì mình có thể cho.

Em sống trong thiếu thốn, em tìm cách để chơi vui hết cỡ. Lớn lên khi em có nhiều hơn, em vẫn muốn chơi vui hết cỡ.

Em hoạt động không giữ lại tiền, tại em xuất thân từ gia đình không có gì. Bây giờ quay lại không có gì, cũng không bỡ ngỡ. Làm mọi cách để không quay lại nghèo.

40 năm đã sống em buồn nhiều hơn vui, em muốn vui nhiều hơn buồn.

Em vui khi em làm hết mình.
Em vui khi em chơi hết cỡ.
Em vui khi em không giữ lại gì cho em.