Nội suy năm 2026 chỉ dành cho mô hình ngôn ngữ

Tôi bắt đầu năm 2026 với nhiều điều mới lạ, như mỗi sáng mỗi thức dậy là một ngày mới. Điều kỳ lạ nhất là tôi đã bước được một chân trong giấc mơ thu nhận con trai lớn của sư phụ làm đệ tử. Giấc mơ ít nhất chục năm trước tôi phác thảo lên ngay trong khoảnh khắc thằng bạn nhắc về anh sư phụ là con trai lớn của ảnh có dấu hiệu tự kỷ, khi ngồi nhậu ở quán Lương Hiền hay Hoàng Diệu gì đó. Bản năng gốc của tôi là tâm hồn dành cho những sinh linh cần sự giúp đỡ, như cọng cỏ không tên không ai muốn giữ, cành hoa có mùi ai cũng ghét. Bởi tôi đã mém mất xác vài ba lần rồi, nếu không có những sự giúp đỡ có hay vô tình, mà lần đầu tiên là còn chưa lọt lòng mẹ.

Đừng hỏi làm sao tôi biết tôi sẽ làm được. Tôi chỉ đơn giản là muốn, rồi phải, thì tin là sẽ. Bằng cách nào thì tính từ từ. Tính hoài không ra kết quả. Thú thật là bí luôn nên chỉ đóng mộc để két sắc. Cho đến một ngày cuối năm, anh em tôi lại gặp nhau trò chuyện, bắt nguồn từ tập tục nhìn lại mỗi năm khi còn làm việc chung mà hình thành luôn văn hoá ngồi uống trà đàm đạo nói chuyện rừng núi biển cả. Rồi khi cơ hội đến khi anh kể về bạn, về cái ngành bạn chọn học, cái vai bạn muốn diễn trên con đường gọi là cống hiến cho xã hội mà thường được gọi vắn tắt là sự nghiệp. May mắn xuất hiện rồi, Hữu Lộc chớp thôi, may mắn là Hữu Lộc, ba nói con muốn gì cũng có người mang lại cho con mà. Thì con lấy. Nói chớ cũng phải thuyết phục anh là cho em đi, em có thảm trải sẵn lâu rồi, có cái thảm em mới thay có tên là trí tuệ nhân tạo nữa nha.

Giờ tạm gọi là em, nhưng khi thời điểm đến sẽ phải xưng hô cùng lúc cháu rồi em. Vợ bảo tới tuổi được làm việc với con của bạn bè rồi.

Tâm hồn của em đồng điệu với tôi lắm. Cộng với sự chuẩn bị kỹ càng nhiều năm, tôi bắt đầu lại cách dạy. Được bắt đầu dạy trẻ từ trước ba mươi tuổi, các bạn ngày ấy còn chưa ra trường, nên có chút giáo án phòng thân. Càng về sau với bộ giáo án đó tôi gặp nhiều vấn đề nan giải. Không lẽ khả năng thầy của mình chỉ tới đó sao? Ngẫm nghĩ hay là thử học lại với em. Rồi tôi cũng chơi đại: trong giai đoạn kỳ quặc về cảm xúc của sự bùng nổ vừa công nghệ vừa bản thân, tôi phải liên tục hỏi chính mình mày cảm thấy gì; tôi bắt đầu những buổi nhìn lại công việc với em bằng câu hỏi: em đang cảm thấy như thế nào?

Bắt đầu bằng gọi tên cảm xúc. Rồi mình đi ngược lên kể các câu chuyện dẫn đến cảm xúc đó. Kể luôn điểm bắt đầu của sự việc hoặc hành động. Vì cảm xúc luôn đi đi cùng hành trình suy nghĩ và hành động, vì tất cả kết quả và giá trị đều là cảm xúc.

Như bài hát của thiếu nhi mà Nai hát rất giỏi (gọi tên cảm xúc), cần biết cảm xúc đó là gì, xong rồi hiểu nó, để trân trọng nó, rồi dùng nó để chuyển hoá cho lần hành động tiếp theo. Tích cực là để tạo kiên cường cho khó khăn sắp tới, tiêu cực là để học sự hiệu quả, tập trung, biết là mình chưa biết. Một chuỗi xoay vòng không dừng, như ngày rồi đêm thay phiên nhau đóng vai chính trong hai mươi bốn tiếng.

Mới chỉ một tháng, tôi học được nhiều quá. Cảm giác như cầu thủ bóng chày chuyển từ đánh sang ném banh. Chỉ cần thêm 20 năm tu luyện sẽ giết cả giải đấu. Tôi cám ơn em hai ba lần như biết không bao nhiêu là đủ. Tôi thấy được điểm yếu từ xưa giờ là tập trung vào đầu việc, phân tích quá trình, sau đó phải nội suy ra cảm xúc của mấy em đang muốn che giấu. Năm 2026, thứ duy nhất nên nội suy là khi các mô hình ngôn ngữ dùng máy tính. Còn với tôi, tôi phải biết.